Incamake
Hari abana n’abantu bakuru bamwe bagira imiterere y’igituza aho hagati mu gituza hasa n’ahinjiyemo cyangwa hacukutse. Mu buzima busanzwe bamwe babyita “igituza cyacukutse”, “sunken chest” cyangwa “funnel chest”. Mu buvuzi iyi miterere izwi nka Pectus Excavatum.
Ku bantu benshi iba ari imiterere y’umubiri gusa kandi ntigire ingaruka zikomeye ku buzima. Ariko iyo ikomeye, ishobora rimwe na rimwe kugira uruhare mu bibazo byo guhumeka, gukora imyitozo, cyangwa uburyo umuntu yiyumva.
Nanone hari abantu bamwe bavukana cyangwa bagakura bafite imiterere y’igituza gituma igufa ryo hagati y’igituza risa n’irisohoka imbere kurusha ibisanzwe. Iyi miterere izwi mu buvuzi nka Pectus Carinatum.
Pectus Excavatum ni iki?
Pectus Excavatum ni imiterere idasanzwe y’urukuta rw’igituza aho sternum (igufa riri hagati mu gituza) n’imbavu bikura byerekeza imbere kurusha ibisanzwe.
Ibi bituma igice cyo hagati mu gituza gisa n’icyinjiye.
Akenshi iba ihari umuntu akivuka, ariko hari igihe itagaragara neza kugeza igihe umwana ageze mu bugimbi cyangwa ubwangavu, ubwo umubiri uba uri gukura vuba.
Pectus Excavatum iterwa n’iki?
Kugeza ubu abaganga ntibaramenya neza impamvu nyayo itera Pectus Excavatum.
Ariko ubushakashatsi bwerekana ko ishobora kuba ifitanye isano na:
- Imikurire idasanzwe y’udutsi duhuza imbavu na sternum
- Isano ndangamoko (genetics) ryo mu muryango
- Imiterere zimwe zifitanye isano n’amagufa n’ingingo
Hari indwara zimwe zishobora kujyana na yo, nka:
- Marfan Syndrome
- Ehlers-Danlos Syndrome
- Scoliosis (umugongo ugoramye)
Ariko kuba umuntu afite igituza cyinjiye imbere ntabwo bivuze ko afite imwe muri izo ndwara. Isuzuma rikwiye gukorwa n’umuganga.
Ni bande bakunze kugira Pectus Excavatum?
Iyi miterere:
- Ikunze kuboneka cyane ku bahungu kurusha abakobwa
- Ishobora gutangira kugaragara mu bwana
- Ishobora kurushaho kugaragara mu gihe cy’ubugimbi
- Ishobora kuboneka mu miryango imwe n’imwe
Ibimenyetso bishobora kugaragara
Ku bantu benshi bafite Pectus Excavatum yoroheje, hashobora kutabaho ibimenyetso bikomeye.
Iyo imiterere ikabije, bamwe bashobora kugira:
- Igituza gisa n’icyinjiye hagati
- Imiterere y’imbavu ihinduka
- Kunanirwa vuba mu gihe cy’imyitozo
- Guhumeka nabi igihe umuntu akora siporo
- Kubabara mu gituza
- Kumva umutima utera vuba cyangwa udasanzwe
Bamwe, cyane cyane ingimbi n’abangavu, bashobora kugira ikibazo cyo kutiyakira kubera uko igituza gisa.
Kuki ishobora kurushaho kugaragara mu bugimbi?
Mu gihe cy’ubugimbi, amagufa n’umubiri muri rusange bikura vuba.
Ni muri iki gihe Pectus Excavatum ishobora kurushaho kugaragara kuko imiterere y’igituza iba ihinduka hamwe n’iterambere ry’umubiri.
Ese Pectus Excavatum ishobora kugira ingaruka ku mutima cyangwa ibihaha?
Iyo imiterere ikomeye, igice cy’igituza cyinjiye gishobora kugira ingaruka ku mwanya umutima n’ibihaha bifite.
Mu bantu bamwe bishobora kujyana na:
- Kugabanuka kw’ubushobozi bwo gukora imyitozo
- Guhumeka nabi igihe hakorwa ibikorwa byinshi
- Kunanirwa vuba
Ariko abantu benshi bafite ikibazo kidakabije bashobora gukomeza kugira imikorere isanzwe y’umutima n’ibihaha.
Pectus Excavatum isuzumwa rite?
Umuganga ashobora kubanza kureba imiterere y’igituza no gukora isuzuma ry’umubiri.
Iyo bikenewe, hashobora gukorwa ibizamini nka:
- CT Scan
- MRI
- Echocardiogram (gusuzuma umutima)
- Ibizamini by’imikorere y’ibihaha
- Ibizamini byo kureba uko umubiri witwara mu myitozo
Ibi bifasha kumenya ubukana bw’ikibazo no guhitamo uburyo bukwiye bwo kugikurikirana.
Uburyo Pectus Excavatum ivurwa
Uburyo bwo kuvura buterwa n’imyaka y’umurwayi, ubukana bw’ikibazo, n’ingaruka kigira ku buzima.
1. Gukurikirana gusa
Iyo ikibazo kidakomeye kandi nta bimenyetso bikomeye bihari, umuganga ashobora guhitamo gukomeza kugikurikirana.
2. Imyitozo n’ubufasha bwo kongera imikorere y’umubiri
Imyitozo ishobora gufasha:
- Gukomeza imikaya
- Kunoza uko umuntu ahagarara
- Gufasha umuntu guhumeka neza
Ariko imyitozo ubwayo ntabwo buri gihe ikuraho imiterere y’igituza.
3. Vacuum Bell
Vacuum Bell ni igikoresho gishyirwa ku gice cy’igituza kugira ngo gifashe kugikurura buhoro buhoro.
Gishobora gukoreshwa cyane cyane ku bantu bamwe bakiri mu mikurire, bitewe n’isuzuma ry’inzobere.
4. Kubagwa
Iyo ikibazo gikomeye cyangwa kigira ingaruka ku buzima, abaganga bashobora gusuzuma uburyo bwo kubaga.
Uburyo buzwi harimo:
- Nuss Procedure
- Ravitch Procedure
Intego iba ari ugufasha gukosora imiterere y’igituza no kugabanya ingaruka zishobora kubaho.
Ese Pectus Excavatum yakwirindwa?
Kugeza ubu nta buryo bwihariye buzwi bwo kubuza Pectus Excavatum kugaragara.
Kubera ko ishobora kuba ifitanye isano n’imikurire n’irage, ntibiterwa n’ikintu umuntu yakoze cyangwa atakoze.
Ariko kumenya impinduka hakiri kare no kugana muganga igihe hari impungenge bishobora gufasha kubona ubufasha bukwiye.
Ingaruka ku mibereho no ku mitekerereze
Usibye ibibazo by’umubiri, Pectus Excavatum ishobora kugira ingaruka ku buryo umuntu yiyumva. Bamwe bashobora:
- Kwanga kwambara imyenda ibagaragaza
- Kwirinda ibikorwa nka koga
- Kumva bafite ipfunwe
- Kugira ikibazo cyo kwigirira icyizere
Ubufasha bw’umuryango no kuganira n’inzobere bishobora gufasha.
Ni ryari ugomba kujya kwa muganga?
Ni byiza kugana muganga niba:
- Igituza gikomeza guhinduka uko imyaka ishira
- Hari ikibazo cyo guhumeka
- Umwana ananirwa cyane mu mikino
- Hari ububabare bwo mu gituza
- Hari impungenge ku mikorere y’umutima cyangwa ibihaha
Umwanzuro
Pectus Excavatum ni imiterere idasanzwe y’igituza aho sternum n’imbavu byinjira imbere.
Ku bantu benshi ntabwo iba ikibazo gikomeye, ariko ku bandi ishobora kugira ingaruka ku mikorere y’umubiri cyangwa ku buryo umuntu yiyumva.
Kumenya ikibazo hakiri kare, kugisha inama inzobere, no gukurikiranwa neza bishobora gufasha kumenya uburyo bukwiye bwo kugifata.
MEDICAL DISCLAIMER
Ibiri kuri uru rubuga bigenewe kwigisha gusa, ntibisimbura inama za muganga. Niba ukeneye ubufasha, banza ugishe inama muganga.
1 comment
nimunsobanurire
Share this article