Kuri Elämä Rwanda, twiyemeje gutanga amakuru y’ubuzima yizewe, asobanutse kandi ashingiye ku bumenyi bwa siyansi.
Ingingo zose zijyanye n’ubuzima zigomba gutegurwa mu buryo bufasha abasomyi gusobanukirwa indwara, uburyo bwo kuzirinda, n’igihe cyo gushaka ubufasha bw’inzobere mu by’ubuzima.
NB: Amakuru atangwa kuri uru rubuga agamije uburezi n’ubumenyi rusange gusa; ntabwo asimbura isuzuma cyangwa inama z’umuganga.
AMABWIRIZA AGOMBA GUKURIKIZWA MU GUTEGURA INGINGO Z'UBUZIMA:
Buri mwanditsi agomba gukurikiza iyi gahunda mu gutegura ingingo zose z’ubuzima:
- GUSOBANURA IKIBAZO CY'UBUZIMA CYANGWA INDWARA (DEFINITION / OVERVIEW)
- indwara cyangwa ikibazo cy’ubuzima kivugwa;
- icyo bisobanura mu magambo yoroshye;
- abantu bashobora guhura nacyo;
- amakuru azwi muri rusange mu baturage.
- IBYO SIYANSI IBUGA KURI ICYO KIBAZO (SCIENTIFIC EVIDENCE)
- icyo ubushakashatsi bwa siyansi bwerekana;
- uko inzobere mu buzima zisobanura icyo kibazo;
- amakuru yemewe n’ibigo byizewe by’ubuzima.
- IMPAMVU N'IBITERA IKIBAZO (CAUSES AND RISK FACTORS)
- impamvu zizwi zishobora gutera ikibazo;
- ibintu byongera ibyago byo kukirwara;
- amatsinda ashobora kugira ibyago byinshi.
- IBIMENYETSO N'UBURYO BIGARAGARA (SIGNS AND SYMPTOMS)
- ibimenyetso bikunze kuboneka;
- ibimenyetso bishobora kuboneka kuri bamwe;
- igihe umuntu agomba kwitabaza inzobere mu by’ubuzima.
- ISUZUMA N'UBUVUZI BUTANGWA N'INZOBERE (MEDICAL DIAGNOSIS AND TREATMENT)
- uburyo abaganga basuzuma ikibazo;
- ibizamini bishobora gukoreshwa;
- uburyo bwo kuvura bwemewe n’ubuvuzi busanzwe.
- ntitwandika amabwiriza yo kwivura;
- ntitugira umuntu inama yo gutangira cyangwa guhagarika imiti;
- ntitusezeranya gukira.
- UBURYO BWO KWIYITAHO MURUGO (HOME MANAGEMENT / SELF-CARE)
- uburyo bwo kugabanya ibimenyetso byoroheje;
- uburyo bwo kwita ku mubiri;
- ibintu byafasha umuntu gukomeza kugira ubuzima bwiza.
- UBURYO BWO KWIRINDA (PREVENTION)
- imirire myiza;
- isuku;
- imyitwarire iboneye;
- gukingirwa aho bikenewe;
- kwipimisha no gukurikiranwa n’abaganga.
- UMWANZURO (CONCLUSION)
- isubiramo ry’ibitekerezo by’ingenzi;
- ubutumwa bw’ubuzima bwiza;
- kwibutsa abasomyi igihe cyo gushaka ubufasha bw’umuganga.
- AMASOKO N'IBISOBANURO BYIFASHISHIJWE (REFERENCES)
- ubushakashatsi bw’ubuvuzi;
- ibitabo by’ubuvuzi;
- imbuga z’ibigo by’ubuzima byemewe;
- amabwiriza y’inzego z’ubuzima;
- inyandiko zishingiye ku bimenyetso bya siyansi.
- amakuru atagira inkomoko;
- imbuga zitizewe;
- ibihuha byo ku mbuga nkoranyambaga.
Buri ngingo igomba gutangira isobanura neza:
Umwanditsi agomba kwirinda gukoresha amagambo atuma abantu bagira ubwoba cyangwa kwizera amakuru adafite gihamya.
Intego ni ugufasha umusomyi gusobanukirwa icyo ikibazo ari cyo.
Ingingo igomba gusobanura:
Amakuru agomba gushingira ku bimenyetso (evidence-based information), ntabwo agomba gushingira ku bihuha, ibitekerezo gusa cyangwa imiti itaragenzuwe.
Iyo bishoboka, ingingo igomba gusobanura:
Umwanditsi agomba kwirinda kuvuga ko ikintu runaka ari cyo gitera indwara niba nta bimenyetso bya siyansi bihari.
Ingingo igomba gutandukanya::
NB: Amakuru ntakwiye gutuma umusomyi yisuzuma indwara (self-diagnosis) ashingiye gusa ku byo asomye.
Iyo amakuru ahari, ingingo ishobora gusobanura:
Ariko:
Buri gihe dushishikariza abasomyi kugana inzobere.
Iyo hari uburyo bwemewe bwo kwiyitaho mu rugo, bushobora gusobanurwa nka:
Ibi ntibigomba kugaragara nk’ubuvuzi busimbura muganga.
Nta makuru yo gukoresha imiti, ibyatsi cyangwa inyongeramusaruro atagenzuwe agomba gutangazwa.
Niba bishoboka, buri ngingo igomba gushyiramo uburyo bwo kugabanya ibyago, harimo:
Uburyo bwo kwirinda bugomba kuba bushingiye ku nama zemewe n’ubuzima rusange.
Buri ngingo igomba kurangira:
NB: Umwanzuro ntugomba gutanga ubwishingizi bwo gukira cyangwa ibisubizo byihuse.
Ingingo zose z’ubuzima zigomba kugira amasoko yizewe aho bishoboka.
Amasoko ashobora kuba:
Umwanditsi agomba kwirinda gukoresha:
AMATEGEKO RUSANGE KU BWANDITSI
Abanditsi ba Elämä Rwanda bagomba:
- gukoresha ururimi rwumvikana ku bantu bose;
- kwirinda amagambo akabya nka “umuti wizewe”, “ukiza burundu”, cyangwa “umuti w’igitangaza”;
- gutandukanya amakuru n’inama z’ubuvuzi;
- gushyira imbere umutekano w’umusomyi;
- kuvugurura amakuru igihe ubumenyi bushya bubonetse.